Të dashur motra dhe vëllezër,
Çdo vit, Krishtlindjet na rikthejnë në paqen dhe gëzimin e natës së Betlehemit të ndriçuar nga Drita e vërtetë që erdhi në botë. Ne mezi presim mbledhjet liturgjike dhe familjare, si dhe ditët e pushimit nga shkolla dhe puna. Ungjilli na thërret jo vetëm në gëzim, por edhe në bujari dhe imitim. Ai na kërkon të mos ndalemi vetëm në në sipërfaqe, të mos lejojmë që koha e Krishtlindjeve të jetë një mundësi për ne për t’u larguar nga realiteti, por më tepër një nxitje për të reflektuar më thellë mbi vitin që ka kaluar dhe mbi kohën që na pret dhe sfidat e saj.
Në këtë realitet, ne gjithashtu njohim diçka që duhet të na trishtojë veçanërisht si të krishterë: gjithnjë e më shpesh, intoleranca dhe mbyllja ndaj të huajve dhe atyre që janë të ndryshëm, ndaj atyre që nuk i përkasin identitetit tonë, kërkohet të justifikohet duke mbrojtur Krishterimin dhe „vlerat e krishtera“, duke e shndërruar Ungjillin në një argument për ngritjen e mureve në vend të ndërtimit të urave dhe hapjes së dyerve. Emri i Krishtit dhe besimi i krishterë nuk mund dhe nuk duhet të përdoren për të justifikuar frikën, përbuzjen ose urrejtjen ndaj askujt, dhe veçanërisht jo ndaj grupeve të caktuara në shoqërinë tonë. Në këtë mënyrë, identiteti i krishterë nuk mbrohet, por shtrembërohet. Një besim që përdoret kundër një personi pushon së qeni një besim i krishterë. Nuk duhet të lejojmë që Krishti, i cili e identifikoi veten me „të huajin“, me „më të voglin“ dhe të dëbuarin, të përdoret si mjet për të luftuar kundër atyre me të cilët ai vetë identifikohet.
Na inkurajojnë veçanërisht të reflektojmë mbi këtë nga disa vargje nga Ungjilli i Mateut që flasin për ikjen e Familjes së Shenjtë në Egjipt për shkak të qëllimeve të dhunshme të Herodit. Nuk mund t’i lexojmë këto vargje pa menduar për njerëzit e fuqishëm të sotëm që, ashtu si Herodi, vrasin fëmijë të pafajshëm – dhe në mënyra të ndryshme. Po kështu, nuk mund t’i lexojmë pa menduar për të gjithë ata që po ikin nga dhuna dhe lufta. Dhe pa pyetur veten: ku është „Egjipti“ i tyre? Mund të preferonim që „Egjipti“ i tyre të ishte diku tjetër, jo në atdheun tonë. Por fjalët e Jezusit, „Isha i huaj dhe më pritët“, na kujtojnë se mikpritja është një detyrë e përhershme për ne të krishterët dhe një nga karakteristikat thelbësore të identitetit tonë të krishterë.
Një Krishterim që thërret Krishtin, por e refuzon të huajin, nuk e mbron besimin, por e tradhton atë. Duke folur biblikisht, Egjipti nuk ishte gjithmonë një vend strehimi. Ishte në kohën e Abrahamit dhe Jakobit dhe bijve të tij, por historitë e eksodit nga Egjipti dëshmojnë për një Faraon të pamëshirshëm që, ashtu si Herodi, vret fëmijë të porsalindur. Megjithatë, në kohën e lindjes së Jezusit, nuk është Toka e Premtuar që i ofron strehim Jezusit, por Egjipti, vendi i skllavërisë.
Ungjilli i Mateut nuk e përshkruan qëndrimin e Familjes së Shenjtë në Egjipt. Kjo është shkruar në ungjijtë dhe traditat apokrife që lidhen me vende individuale në Egjiptin e sotëm, të cilat mburren se kanë pritur Familjen e Shenjtë dhe u kanë siguruar atyre pushim, strehim dhe freski gjatë udhëtimit të tyre. Ngjarje dhe shërime të ndryshme të mrekullueshme shoqërohen gjithashtu me qëndrimin e Familjes së Shenjtë në Egjipt. Në kapitullin 20 të Ungjillit të Pseudo-Mateut, një palmë përkulet me thirrjen e Jezusit dhe shtrin degët e saj për të freskuar nënën e tij të lodhur Marinë me frutat e saj, dhe më pas një burim uji i pastër dhe i ftohtë buron në rrënjët e saj për t’u siguruar atyre freskimin e nevojshëm. Edhe pse nuk vjen nga ungjijtë kanonikë, ky incident na e sjell tekstin e Mateut më afër dhe na bën të vetëdijshëm se Familja e Shenjtë në Egjipt kishte nevojë për ndihmë konkrete të ngjashme me atë që u nevojitet sot të huajve që vijnë në atdheun tonë, si dhe të gjithë të tjerëve që janë, në mënyra të ndryshme, „të huaj“ për ne, dhe pikërisht për këtë arsye ata kanë nevojë për ndihmën tonë. Me bujarinë e saj, palma mund të jetë një model për të gjithë ne. Teksti apokrif thekson gjithashtu bindjen e tij ndaj Jezusit. Pasi përkulet me bindje dhe i ofron frytet e tij Marisë, ai pret me bindje dhe përulësi urdhrin për t’u ngritur përsëri.
Hyji, i cili na zbulon veten bujar në Krishtlindje, na kërkon jo vetëm të jemi bujarë, por edhe t’i bindemi atij në kujdesin tonë për të tjerët. Prandaj, nuk duhet të lejojmë veten të infektohemi nga zëra që përhapin frikë dhe përbuzje për të tjerët nën emrin e Krishterimit. Mund të mos jemi në gjendje t’u bëjmë ballë Herodëve të kohës sonë, por të paktën mund të jemi një palmë që u ofron mbrojtje dhe forcë udhëtarëve dhe të sapoardhurve.
Le ta dëgjojmë thirrjen e Jezusit dhe të mësojmë nga shembulli i tij. Le të bëhen Krishtlindjet dhe misteri i tyre një nxitje për ne që të jetojmë me ndershmëri, duke u ngritur për drejtësi, duke denoncuar dhunën dhe duke treguar dhembshuri për çdo person. Dhe të mos harrojmë se secili prej nesh është vetëm një udhëtar në këtë Tokë, me bagazhin tonë të gëzimeve dhe hidhërimeve të jetës, dhe se atë që nuk ua kemi dhënë me dashuri të tjerëve, nuk do të jemi në gjendje ta marrim me vete. Krishti na thërret edhe këtë Krishtlindje: le të mos i ngurtësojmë zemrat tona.
Gëzuar Krishtlindjet dhe një Vit të Ri të bekuar!
Në Rijekë mbi Krishtlindjen 2025.
Mate, Arqipeshkëv
Burimi i Lajmit – Arqipeshkvia e Rijekes