– Në 20-vjetorin e shkuarjes në amshim –
Në historinë e trazuar të shqiptarëve
të Kosovës, Ibrahim Rugova zë një vend të veçantë, jo vetëm si Presidenti i parë i
Kosovës, por si njeriu që pati guximin ta udhëhiqte një popull të shtypur jo me
armë, por me dinjitet, durim dhe vizion perëndimor. Në një kohë kur Ballkani
digjej nga flakët e nacionalizmit primitiv dhe dhunës shtetërore terroriste serbe,
Rugova zgjodhi një rrugë që shumëkush e quajti naive, por që historia po e
vërteton si strategjikisht të mençur.
Rugova nuk ishte politikan i zhurmës, as tribun i shesheve publike. Ai vinte nga
bota e librit, e mendimit kritik dhe e kulturës evropiano-perëndimore. Pikërisht kjo
e bëri të ndryshëm Dr Rugovën nga shumë të tjerë – por edhe shpesh të
keqkuptuar. Por ajo që kritikët e tij nuk deshën ta kuptonin ishte fakti se rezistenca
paqësore e Rugovës nuk ishte dorëzim, por një formë e lartë e luftës politike, me
qëllim për të fituar aleatë ndërkombëtarë dhe për ta nxjerrë Kosovën nga izolimi,
ku e kishte hedhur propaganda e flliqët serbe, për pothuaj një shekull.
Rezistenca paqësore nuk ishte akt frike, por zgjedhje strategjike në rrethana kur
çdo aventurë e parakohshme do ta kishte fundosur çështjen e Kosovës dhe do t’i
kishte dhënë Beogradit justifikimin që kërkonte për shfarosje masive të shqiptarëve
të Dardanisë.
Rugova e ndërtoi Kosovën në tavolinat e diplomacisë botërore, ndërsa disa të tjerë
ndërtuan mite për veten nepër kafene dhe studio televizive. Ai krijoi institucione
kur Kosova nuk kishte as shtet, as ushtri, as flamur. Dhe kjo nuk bëhet me retorikë
boshe, por me autoritet moral dhe besueshmëri ndërkombëtare – dy cilësi që edhe
sot mungojnë, thellësisht, në politikën shqiptare, në të dy anët kufirit fals midis dy
shteteve shqiptare dhe klasës aktuale politike në Prishtinë dhe Tiranë. Ironia e
madhe është se shumë nga politikanët që sot e përdorin emrin e Rugovës për dekor ceremonial, qoftë në Prishtinë, qoftë në Tiranë, janë po ata që dje e luftuan, e
përçmuan dhe e sabotuan. Sot i vendosin kurora, dje i vendosnin thika pas shpine.
Kjo hipokrizi kombëtare është ndoshta fyerja më e madhe ndaj trashëgimisë së tij.
Por, jo vetëm Kosova e sotme, por edhe Tirana zyrtare e zhytur në grindje politike
të mëdha e të vogla, populizëm të lirë dhe konflikt të përhershëm me aleatët
strategjikë ndërkombëtarë, ka më shumë nevojë se kurrë për filozofinë politike të
Ibrahim Rugovës. Por fatkeqësisht, ajo filozofi kërkon maturi, durim dhe
përgjegjësi – veti që mungojnë sot në sjelljet e politikanëve dhe në zhvillimet
politike shqiptare, sepse janë virtyte që nuk sjellin duartrokitje ose përfitime të
shpejta personale ose partiake. Ndërsa, nën udhëheqjen e Dr Ibrahim Rugovës,
Kosova u shndërrua në një çështje jo vetëm politike, por edhe morale
ndërkombëtare. Bota demokratike filloi ta shihte popullin shqiptar të Kosovës jo si
faktor destabilizues, siç pretendonte propaganda serbe, por si viktimë e një regjimi
shtypës. Ky ishte një sukses historik, që nuk erdhi rastësisht, por si rezultat i një
strategjie të qartë: mosdhunë, institucionalizëm paralel dhe orientim të palëkundur
pro-amerikan dhe pro-evropian.
Ibrahim Rugova nuk ishte politikan i dobët. Ishte shoqëria shqiptare ajo që ishte –
dhe ende mbetet – e dobët për t’a kuptuar, mendoj unë. Dhe për derisa Kosova dhe
bota shqiptare në përgjithsi, nuk mësojnë të respektojë burrështetasit e vërtetë, si
Ibrahim Rugova, shoqëria dhe politika shqiptare, në përgjithsi, do të vazhdojë të
prodhojë zhurmë për të trulluar masat që çdo ditë e më shumë po largon shqiptarët
nga trojet e veta stërgjyshore, dhe nuk do sjell qeverisje të mirë, as histori të denjë
kombëtare.
Në këtë 20-vjetor të kalimit të tij në amshim, kur Kosova është shtet i pavarur,
është e lehtë të harrohet se themelet e kësaj pavarësie u hodhën pikërisht në vitet e
errëta të rezistencës paqësore. Rugova ishte arkitekti i atyre themeleve.
ttps://telegraf.al/opinion-2/frank-shkreli-presidenti-ibrahim-rugova-nuk-e-
humbi-asnjehere-rrugen-drejt-pavaresise/ –Të tjerët mund të kenë ngritur muret,
por pa atë themel, shtëpia do të ishte shembur.
Fatkeqësisht, edhe sot, 20-vjet pas të kalimit të tij në amshim, figura e Rugovës
shpesh relativizohet, ose përdoret nga politikanët e radhës, sipas nevojave të ditës
dhe atmosferës politike të rastit. Kjo është një padrejtësi historike ndaj Presidentit
Rugova! Një komb që nuk i njeh dhe nuk i respekton burrështetasit e vet, rrezikon
të mbetet peng i improvizimit dhe populizmit.
Ibrahim Rugova ishte më shumë se një politikan i kohës së vet. Ai ishte simbol i
një Kosove të lirë, demokratike e të pavarur, por edhe i vlerave dhe traditave
shekullore të shqiptarizmit klasik që gjithnjë donte dhe do që të jetë pjesë e botës
së qytetëruar euro-atlantike, para se të jetë vonë. Dhe, pikërisht, për këtë arsye,
trashëgimia e Presidentit të parë historik të Kosovës, Dr Ibrahim Rugovës mbetet
aktuale edhe sot: demokracia nuk ndërtohet me britma dhe me fotografi me pagesë
me udhëheqës perëndimorë, por me vizion. Jo me urrejtje, por me parime dhe vlera
kombëtare të rilindasve të vërtetë të fillim shekullit të kaluar të Kombit shqiptar.
I përjetëshëm qoftë kujtimi i Presidentit Ibrahim Rugova ndër breza!
* Frank Shkreli – një përmbledhje editoriale (me ndihmën e AI) të mendimeve të
mia të shprehura në shkrimet modeste por të shumta që janë botuar gjatë viteve në
mediat shqiptare, për veprimtarinë dhe rolin e Dr Ibrahim Rugovës në historinë
moderne të Kosovës dhe të Kombit shqiptar.